κ. Κοντολέων,
από πού κατάγεστε, που γεννηθήκατε και που ζήσατε μέχρι τώρα;
Και οι δυο γονείς μου
γεννήθηκαν στη Σμύρνη. Εγώ γεννήθηκα και ζω στην Αθήνα
Θα θέλατε να
μας πείτε λίγα λόγια για το μακροσκελέστατο βιογραφικό σας;
Με δυο λόγια – αφού έτσι
θέλετε: Ο Μάνος Κοντολέων είναι συγγραφέας.
Διαβάζατε λογοτεχνία μικρός;
Ναι. Κυρίως βιβλία με
ιππότες.
Πότε αρχίσατε να γράφετε βιβλία;
Αποφάσισα πως θέλω να
γίνω συγγραφέας από παιδί του Δημοτικού. Και από τότε είχα αρχίσει να γράφω. Μα
το πρώτο μου βιβλίο εκδόθηκε όταν ήμουνα γύρω στα 30 μου χρόνια.
Πώς σας έρχονται οι ιδέες για να
γράψετε ένα βιβλίο;
Δεν ξέρω… Έχει –ομολογώ-
κάτι το μαγικό αυτή η διαδικασία. Και δε θέλω να χαθεί αυτή η αίσθηση.
Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το πρώτο σας βιβλίο;
Ήταν λίγο μετά το 1974
και θέλησα να μιλήσω στο μικρό παιδί μου για τα γεγονότα εκείνων των χρόνων.
Και για να γίνουν κατανοητά σκέφτηκα να
τα πω με τη μορφή ενός παραμυθιού.
Όταν ήσασταν παιδί, ποιο βιβλίο
είχατε αγαπήσει πολύ και ποιόν συγγραφέα;
Πολλά τα βιβλία που έχω
διαβάσει και πολλοί, πάρα πολλοί οι συγγραφείς που έχω αγαπήσει. Δε γίνεται να
ξεχωρίσω έναν ή δυο…
Στην αρχική
σελίδα της ιστοσελίδας σας ξεκινάτε με ένα απόσπασμα από το
βιβλίο σας ΄΄Ανίσχυρο άγγελο΄΄. Λέτε στην αρχή του αποσπάσματος «Δεν είμαστε λίγοι,
αλλά μπροστά στο πλήθος που είστε εσείς, τότε εμείς ως ελάχιστοι
μετράμε...Εμείς - οι άγγελοι. Εσείς - οι άνθρωποι. Ένας, λοιπόν, από τους
λίγους κι εγώ, κυκλοφορώ ανάμεσά σας». Πιστεύετε αλήθεια πως είσαστε
«άγγελος», και δη ανίσχυρος;
Με την ιδιότητα του
συγγραφέα, ναι το πιστεύω. Άλλωστε κι εγώ –με την ιδιότητα του αναγνώστη- έχω
συναντήσει κάμποσους ανίσχυρους αγγέλους.
Θεωρείτε πως
οι συγγραφείς ζούνε σε έναν δικό τους κόσμο, «στο κόσμο
τους» θα λέγατε;
Δεν μπορώ να απαντήσω εξ
ονόματος άλλων συγγραφέων. Εγώ πάντως ζω στον κόσμο που ζουν όλοι οι άλλοι
άνθρωποι.
Από την
παρουσία των ιστοσελίδων σας, φαίνεται πως ασχολείστε με το διαδίκτυο. Σας
αρέσει η χρήση του, και γενικά οι νέες τεχνολογίες;
Οι νέες τεχνολογίες
διευκολύνον τη ζωή μας. Μπορεί όμως και να την καταδυναστεύουν. Από τον καθένα
μας εξαρτάται το πώς θα τις χρησιμοποιήσει.
Πότε σας αρέσει να γράφετε
καλύτερα, το χειμώνα ή το καλοκαίρι;
Είμαι ένας … full time συγγραφέας.
Εσείς γιατί γράφετε, και μάλιστα και για παιδιά και για
μεγάλους;
Γιατί ζω μαζί και με
μεγάλους και με παιδιά. Και γράφω γιατί θέλω να επικοινωνώ με όσους γύρω μου
υπάρχουν. Η συγγραφή είναι για μένα μια ουσιαστική μορφή επικοινωνίας, αλλά και
κατάθεσης των προσωπικών μου απόψεων.
Σας αρέσει
περισσότερο να γράφετε για μικρούς, για νέους ή για ενήλικες, μια και έχετε
γράψει βιβλία και για τις τρεις κατηγορίες αναγνωστών;
Όπως και πιο πριν σας
είπα, ζω ανάμεσα σε μικρούς, νέους και
ενήλικες. Και θέλω να συνομιλώ με όλους τους. Άρα και για όλους τους γράφω…
Ελάτε, ας μην χωρίζουμε τη λογοτεχνία με βάση τα ηλικιακά κριτήρια. Η ανάγκη
έκφρασης και επαφής αφορά όλους μας.
Πείτε μας για ένα παιδικό βιβλίο
που δεν έχετε γράψει εσείς και θα
θέλατε να το είχατε γράψει.
Πολλά είναι… Έτσι, αυτή
τη στιγμή λέω το «Ιστορία δίχως τέλος» του Μίκαελ Έντε.
Σκοπεύετε να γράψετε κι άλλα βιβλία ή
νομίζετε πως έχει επέλθει κορεσμός; Υπάρχει
η έννοια «κορεσμός» για έναν συγγραφέα;
Αντίθετα –σε μένα
τουλάχιστον- υπάρχει ο τρόμος μπροστά στη λευκή σελίδα… Ή πιο σωστά στην άδεια
οθόνη του world.
Ποιο θα είναι
το είδος, ο τίτλος και η υπόθεση του επόμενου βιβλίου σας;
Ποτέ δε μιλώ για αυτά που
γράφω. Μόνο για όσα ήδη έχω ολοκληρώσει. Και υπάρχουν ολοκληρωμένα έργα μου που
περιμένουν την έκδοσή τους. Μια συλλογή χριστουγεννιάτικων ιστοριών κυκλοφορεί
σε λίγες μέρες. Το δεύτερο βιβλίο από τις περιπέτειες των Μανόλο και Μανολίτο
θα το κρατήσετε στα χέρια σας την Άνοιξη του 2016… Ως εδώ, οι πληροφορίες…
Ποιος είναι ο ήρωας από τα βιβλία
σας που αγαπάτε περισσότερο;
Είναι όλοι τους παιδιά
μου! Το ίδιο όλους τους αγαπώ.
Ποιό θεωρείτε πως είναι το
καλύτερο βιβλίο σας;
Είναι όλα τους δικά μου
δημιουργήματα. Το ίδιο όλα τους τα εκτιμώ,
Υπάρχουν
γεγονότα και καταστάσεις από όσα γράφετε στα βιβλία σας που τις έχετε ζήσει;
Ναι. Αλλά δεν τα καταγράφω όπως τα έζησα, αλλά όπως πρέπει να τα γράψω.
Είστε γονιός; Πως σας αρέσει να
περνάτε τον χρόνο σας με τα παιδιά σας;
Ναι. Με τη σύντροφό μου,
με τα παιδιά μου, με τον εγγονό μου. Με τους φίλους μου.
Τι πιστεύετε ότι πρέπει να κάνει
ένας γονιός, για να αγαπήσει το παιδί του τα βιβλία;
Να το αγαπά και ο ίδιος.
Ποια θεωρείτε ότι είναι τα
κριτήρια για να διαλέξουμε για τα παιδιά μας βιβλία;
Όσο περισσότερο
διαβάζουμε, τόσο και τα κριτήριά μας γίνονται καλύτερα. Δεν διαλέγουν οι άλλοι
για εμάς. Τις αναγνώσεις του ο καθένας
έχει δικαίωμα μόνος του να της επιλέγει.
Σας ενοχλεί η κακή κριτική;
Αν εννοείται την
κακοπροαίρετη… Ναι με ενοχλεί.
Πώς γίνεται κανείς συγγραφέας;
Δε γίνεται. Γεννιέται.
Τι θα συμβουλεύατε ένα παιδί ή νέο που θέλει να γίνει
συγγραφέας;
Να διαβάζει, να διαβάζει,
να διαβάζει… Και να αμφισβητεί.
Συντονίζετε έναν κύκλο 8 τρίωρων
συναντήσεων ανά δεκαπενθήμερο με θέμα τη Δημιουργική Ανάγνωση και Συγγραφή
Παραμυθιών. Θα θέλατε να μας μιλήσετε
γι’ αυτά τα σεμινάρια δημιουργικής γραφής;
Πιστεύω –όπως και
προηγούμενα σας είπα –πως ένας μελλοντικός συγγραφέας πρέπει πρώτιστα να
διαβάζει. Έτσι και σε αυτούς τους κύκλους αφού διαβάζουμε και συζητάμε έργα
καταξιωμένων δημιουργών, μετά γράφουμε τα δικά μας και αυτά που γράψαμε τα
συζητούμε.
Τι γνώμη
έχετε για τα ψηφιακά βιβλία;
Νομίζω πως ακόμα δεν έχουν
αποδείξει το μέχρι που μπορεί να φτάσουν τις σχέσεις τους με τους αναγνώστες.
Έχει μέλλον
το είδος αυτό;
Αναντίρρητα ναι. Αλλά ποιο
θα είναι δεν το ξέρω.
Πιστεύετε πως
θα ξεπεράσουν τις πωλήσεις των έντυπων βιβλίων κάποτε;
Ούτε αυτό το ξέρω. Αν και
έχω σπουδάσει Φυσική, δεν μου αρέσει να κάνω σκέψεις επιστημονικής φαντασίας
Σας αρέσει να
διαβάζετε βιβλία σε ψηφιακή μορφή;
Όχι. Το κλασικό βιβλίο ως
αντικείμενο πάντα με κρατά δέσμιο της γοητείας του.
Σας αρέσει να
ακούτε ηχογραφημένα βιβλία;
Ναι, όταν όμως οδηγώ.
Ποια είναι η
άποψή σας για την διαδικτυακή αυτοέκδοση;
Από τη μια προσφέρει
απελευθέρωση από την κυριαρχία του εκδότη. Από την άλλη όμως δεν υπόκειται σε
ένα αναγκαίο φιλτράρισμα.
Θα συστήνατε
στους νέους συγγραφείς να εκδώσουν μόνοι τους διαδικτυακά τα βιβλία τους;
Εξαρτάται από το ποιος θα
είναι ο συγγραφέας και ποιο θα είναι το βιβλίο που θα έχει γράψει.
Πιστεύετε ότι
κάποια μέρα θα εκλείψουν οι παραδοσιακοί εκδοτικοί οίκοι, οι οποίοι δεν θα
έχουν λόγο ύπαρξης εξ αιτίας της όλο ένα αυξανόμενης δυνατότητας των συγγραφέων
να αυτοεκδίδουν τα έργα τους -κυρίως λόγω του ελάχιστου κόστους που έχει η αυτοέκδοση-
ή θα λάβουν κάποια ενδιάμεση μορφή, όπως διαφαίνεται τα τελευταία χρόνια να
συμβαίνει, με πολλούς εκδοτικούς να προσφέρουν τη δυνατότητα μίας μορφής
έκδοσης που οι ίδιοι την ονομάζουν αυτοέκδοση;
Βέβαια, δεν έχει καμία σχέση με την διαδικτυακή αυτοέκδοση, όπου ο συγγραφέας
κάνει όλες τις απαραίτητες διαδικασίες μόνος ή με δικής του επιλογής συνεργάτες
και εταιρίες προβολής και προώθησης, εν αντιθέσει με την αυτοέκδοση των
εκδοτικών, οι οποίοι απλά επιτρέπουν στον συγγραφέα να εκδώσει με δικό του το
κόστος των εργασιών -που του προσφέρουν όμως οι ίδιοι ως υπηρεσία- αναλαμβάνοντας
(οι εκδοτικοί οίκοι) μόνο το κόστος εκτύπωσης.
Τι προβλέπετε να συμβεί λοιπόν, λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις παραμέτρους και
εξελίξεις;
Νομίζω πως στο κοντινό
μέλλον τουλάχιστον, η ανάγκη ύπαρξης του εκδότη, τόσο για την γενικότερη
επιμέλεια της έκδοσης όσο και για την προβολή και διακίνησή της, θα συνεχίσει
να ισχύει.
Θεωρείτε πως
η αίσθηση του διαβάσματος ενός έντυπου βιβλίου είναι και θα παραμείνει ασυναγώνιστη,
σε σχέση με το διάβασμα ψηφιακών βιβλίων μέσω ηλεκτρονικών συσκευών;
Σας είπα και πιο πριν, πως
δεν ξέρω να απαντώ με συνθήκες μελλοντικών καταστάσεων.
Τα δικά σας
ηλ. βιβλία, εκτιμάτε πως έχουν επιτυχημένη εμπορική πορεία, σε σύγκριση με εκείνη
των αντίστοιχων έντυπων;
Ούτε τα διάνοια.
Σκέφτεστε να
εκδώσετε ποτέ ηχογραφημένα βιβλία, και ποια η γνώμη σας γι’ αυτά;
Έχει εκδοθεί ηχογραφημένο
βιβλίο μου. Δεν είχε και τόσο μεγάλη ανταπόκριση. Αλλά ήταν και πριν 20 περίπου
χρόνια… Ίσως να ήταν τότε κάπως νωρίς ακόμα.
Πιστεύετε πως
τα παιδιά δεν θα προτιμούν στο μέλλον, όλο και περισσότερο, τα βιβλία σε
ψηφιακή μορφή αντί των εντύπων, λόγω της αναπόφευκτης εξοικείωσής τους και της διαφαινόμενης
προτίμησής τους στους ηλ. υπολογιστές και γενικά στα ψηφιακά μέσα;
Ναι, είναι πιθανόν…
Θεωρείτε πως,
ένα παραμύθι, ειδικά, «χάνει» σε αξία στα μάτια ενός αναγνώστη, παιδιού ή
ενήλικου, όταν είναι σε ηλεκτρονική μορφή;
Νομίζω πως ειδικά το
παραμύθι χάνει. Η έντυπη μορφή του είναι πιο κοντά σε μια ατμόσφαιρα φαντασίας
και μαγείας. Αλλά πάλι, αυτό εγώ το λέω… Εγώ που μεγάλωσα με έντυπα παραμύθια.
Δεν νομίζετε
πως είναι άδικο το κράτος να φορολογεί με ΦΠΑ 6,5% τα έντυπα, ενώ τα ψηφιακά
βιβλία με 23%, και πως εξηγείτε το καθεστώς αυτό;
Δεν είμαι ειδικός σε αυτά.
Αλλά γενικά δεν εγκρίνω την υπερφορολόγηση της γνώσης.
Δεν θεωρείτε
ότι τα ψηφιακά βιβλία έχουν μακράν περισσότερο –έως απόλυτα, θα έλεγα-
οικολογικό χαρακτήρα, αν σκεφτούμε πως η παραγωγή τους δεν απαιτεί καμία χρήση
υλικών, ενώ, αντίθετα, για την παραγωγή ενός και μόνο έντυπου αναλώνεται και
ένα μικρό δέντρο, αλλά επίσης δημιουργείται και σχετική ρύπανση από τα απόβλητα
που παράγονται, λίγα ή πολλά, από την βιομηχανία εκτύπωσης, γενικά;
Νομίζω πως υπάρχει και
οικολογικό χαρτί. Αλλά αν αρχίσουμε και βλέπουμε το έντυπο βιβλίο ως αντίπαλο
του ψηφιακού, έχουμε κάνει ένα μεγάλο λάθος. Η ανάγνωση –αυτό πρέπει να μας
απασχολεί. Και το περιεχόμενό της.
Κατά την
γνώμη μου, το μέσο με το οποίο μεταφέρεται η γνώση, και γενικά, τα πνευματικά έργα με μαθησιακό ή
ψυχαγωγικό σκοπό, δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Αντιθέτως, ένας ακροατής
π.χ. ενός ηχογραφημένου βιβλίου είναι απολύτως προσηλωμένος στη διαδικασία και
αναπόσπαστος -εάν χρησιμοποιεί ακουστικά- από πιθανές ενοχλήσεις του
περιβάλλοντος, ενώ ο αντίστοιχος αναγνώστης ενός εντύπου είναι επιρρεπείς σε
αποσπάσεις, γενικά. Επίσης, αν γνωρίζω σωστά, ο εγκέφαλός μας είναι πιο
δεκτικός σε ηχητικά, παρά σε οπτικά ερεθίσματα. Ποια είναι η δική σας άποψη;
Νομίζω πως απάντησα πιο
πριν. Ας αφήσουμε τα πράγματα να εξελιχθούν από μόνα τους. Κι εμείς ας σκεφτούμε
να γράφουμε και να διαβάζουμε με ένα και μόνο στόχο –να γίνουμε και να
παραμείνουμε άνθρωποι με ευαισθησίες, προβληματισμούς και -κυρίως αυτό- τεκμηριωμένες απόψεις.
Πρώτη ανάρτηση:
http://selfpublishingonline.eu/%CE%BF-%CE%BC%CE%AC%CE%BD%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%AD%CF%89%CE%BD-%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AC-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CF%84%CF%85%CE%B1%CE%BA/
