Ομόνοια - Μια μυθοπλασία

«Ομόνοια – Μια μυθοπλασία» Μια θεατρική παράσταση στο’Δίπυλον’ Ένα βράδυ, στην Ομόνοια, ένας άντρας βρίσκει έναν νεαρό αλλοδαπό νεκρό. Ειδοποιεί τη αστυνομία, δίνει κατάθεση και επιστρέφει στο σπίτι του. Το επόμενο πρωί ψάχνει στις ειδήσεις, κοιτάζει στο κινητό του. Τίποτε. Παράξενο, αν σκεφτεί κανείς πόσα ασήμαντα πράγματα που συνέβησαν την ίδια νύχτα έχουν κιόλας γίνει είδηση. Τι ακριβώς, όμως, τον παραξενεύει; Ότι ένας άνθρωπος βρέθηκε νεκρός και κανείς δεν νοιάστηκε γι’ αυτόν; Ή μήπως, τώρα που κανένας άλλος δεν επιβεβαιώνει όσα είδε, αρχίζει κι ο ίδιος να αμφιβάλλει για τα μάτια του; Κάπου ανάμεσα στα δυο θα έλεγα πως γεννιέται η «Ομόνοια – Μια μυθοπλασία», που παρουσιάζει το Εθνικό Θέατρο στο Θέατρο Δίπυλον. Κι εδώ νομίζω πως εντοπίζεται μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιδέες του έργου που έγραψαν ο Ανέστης Αζάς, ο Μιχάλης Πητίδης και ο Πρόδρομος Τσινικόρης. Ο ήρωάς τους νοιάζεται για τον άγνωστο. Είναι όμως κι ο ίδιος που έχει ανάγκη από έναν μάρτυρα. Έξυπνα δομημένο έργο. Ακόμη και το επάγγελμα του ήρωα έχει τη σημασία του. Ο άνθρωπος που θα βαλθεί να εξιχνιάσει τον θάνατο ενός αγνώστου διαχειρίζεται διαμερίσματα βραχυχρόνιας μίσθωσης στην περιοχή. Ξέρει, λοιπόν, την Ομόνοια. Ή, για να το πω κάπως ακριβέστερα, ξέρει να κατατοπίζει τον ξένο που μόλις έφτασε με τη βαλίτσα του. Για τον άλλον ξένο, εκείνον που πέθανε λίγα μέτρα πιο πέρα, τι ξέρει; Κι όταν από την απρόσωπη και επ’ αμοιβή εξυπηρέτηση μετακινηθεί προς κάτι τραγικά προσωπικό (όπως ο θάνατος) τί τάχα θα του συμβεί; Οι προθέσεις των συγγραφέων γίνονται γρήγορα εμφανείς και ακόμα περισσότερο ξεκάθαρο στόχο έχει η ενημέρωση των θεατών πως η ιστορία που θα παρακολουθήσουν λαμβάνει χώρα… μετά από δύο χρόνια. Οι όποιες καταγγελίες θα γίνουν, έχουν να κάνουν με…το μέλλον. Ακολουθούμε, λοιπόν, τον νέο άντρα στο αστυνομικό τμήμα, ακούμε τις μαρτυρίες που συγκεντρώνει στον δρόμο, παρακολουθούμε πώς διαδίδεται η ιστορία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στην αρχή θέλουμε κι εμείς να μάθουμε τι συνέβη. Λίγο αργότερα αρχίζουμε να προσέχουμε ποιος διηγείται την ιστορία, ποιος την αναμεταδίνει και τι κερδίζει ή χάνει ο καθένας που θα ασχοληθεί με αυτήν. Η στάση της αστυνομίας, η εκμετάλλευση εκ μέρους εκείνων που χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής δικτύωσης, οι ομάδες αναρχικών αντιδράσεων, οι με διαφόρους τρόπους εργαζόμενοι γύρω και μέσα στην πλατεία και όσοι αδιάφοροι την διασχίζουν ή επιζητούν να κρυφτούν σε σκοτεινές γωνιές της, ακόμα και οι μόνιμοι διαχρονικοί κάτοικοί της, τα περιστέρια… Όλους πλέον και ο νεκρός τους απασχολεί, αλλά και εκείνος ο ανώνυμος νέος άντρας. Αλλά, πόσο εύκολα μπορεί κανείς να γίνει διάσημος και να παραμείνει παράλληλα άγνωστος; Ο Αζάς και ο Τσινικόρης οδηγούν τους θεατές από τη μια γωνιά της πλατείας στην άλλη με την ίδια ευχέρεια που περνούν από το μυστήριο στη σάτιρα και από αυτήν στον σουρεαλισμό. Πολύτιμη σύμμαχός τους η Ελένη Στρούλια, που κατάφερε να χωρέσει την Ομόνοια στη σκηνή, μαζί με το σιντριβάνι της. Μια παιδική ίσως όμως και ειρωνική ματιά καθώς ένα από τα πλέον γνωστά μέρη της Αθήνας ξαφνικά αποκτά της διαστάσεις ενός παιχνιδιού. Και οι θεατές καλούνται να αποδεχτούν τις κινήσεις των ηθοποιών που υποδύονται γνωστούς τύπους της πλατείας, ως πιόνια μιας ιδιότυπης ‘Μονόπολης’- Οι επτά ηθοποιοί λειτουργούν άψογα ως σύνολο. Ο καθένας ξέρει πότε να τραβήξει το βλέμμα του θεατή σ’ έναν περαστικό και πότε να κάνει λίγο πιο πέρα για ν’ αφήσει τον επόμενο να φανεί. Η παράσταση ξέρει καλά το τι συμβαίνει γύρω από την πλατεία. Βλέπει το καινούργιο ξενοδοχείο, τον μετανάστη, τους ανθρώπους που ζουν από τη σεξεργασία, τον αστυνομικό, τον άνθρωπο που κοιτά το κινητό του ενώ κατεβαίνει τις κυλιόμενες σκάλες. Τα περιστέρια που αδιάφορα αφήνουν τις κουτσουλιές τους πάνω στους ώμους ενός περαστικού. Αλλά ο ρυθμός της -γρήγορος και συχνά κραυγαλέος- αν και απόλυτα μέσα στο όλο κλίμα της εποχής μας, κάπου ξεχνάει να σταθεί λίγο περισσότερο σε πρόσωπα. Ζητά να τον υποστηρίξουν τύποι και όχι χαρακτήρες. Και όταν διαισθάνεται πως χαλαρώνει, επιστρατεύει την φαντασία με τη μορφή ενός περιστεριού που προειδοποιεί και τελικά θα προσφέρει και τη λύση. Εύρημα σίγουρα, αλλά πόσο υποστηριζόμενη δραματουργικά η χρησιμοποίησή του; Τα περιστέρια της Ομόνοιας, σαφώς, έχουν παλαιότερα δικαιώματα πάνω της από πολλούς που αποφασίζουν για το μέλλον της. Ακόμη όμως κι ένα παράδοξο εύρημα θέλει τον χρόνο του να αναπτυχιεί. Μήπως κάπως βιαστικά το παράλογο δίνει τη λύση της ιστορίας; Μήπως χρησιμοποιείται για να γαληνέψει με τον τρόπο του τις ριπές καταγγελιών; Όπως και με άλλον τρόπο εφησυχάζει η μνεία πως η ιστορία συμβαίνει σε μέλλοντα χρόνο; Στο σημείο αυτό δεν μπορώ παρά να αναρωτηθώ αν βάρυνε στις τελικές επιλογές των δημιουργών η ‘περιπέτεια’ που είχε προηγηθεί. Τον Μάιο, του 2026, έπειτα από πολύμηνη έρευνα του Πρόδρομου Τσινικόρη, το Εθνικό είχε οργανώσει το τριήμερο «Είναι αμαρτωλή; 3 μερόνυχτα στην Ομόνοια». Αντιδράσεις προκάλεσαν τόσο η σχέση της διοργάνωσης με την ισραηλινή ξενοδοχειακή αλυσίδα όσο και η προγραμματισμένη συμμετοχή του ιδρυτή της σε συζήτηση για το μέλλον της πλατείας. Και διατυπώθηκε η εύλογη απορία πώς θα μπορούσε να συζητηθεί σε ποιον ανήκει η Ομόνοια δίχως να καθίσει στο ίδιο τραπέζι κάποιος που ζει εκεί. Οι δράσεις των δύο τελευταίων ημερών ματαιώθηκαν. (Πληροφορίες στο: https://www.tanea.gr/print/2026/05/25/lifearts/se-poion-anikei-i-omonoia?utm_source=chatgpt.com) Δύσκολα μπορεί να ξέρει κανείς τι έφτασε από την αναστάτωση εκείνων των ημερών ως τις πρόβες του φθινοπώρου. Η μυθοπλασία, πάντως, ήταν εξαρχής στις προθέσεις των δημιουργών. Μου μένει, πάντως, η απορία μήπως τελικά το αστυνομικό μυστήριο, μαζί με την ελευθερία που τους έδινε, τους πρόσφερε και κάποια προφύλαξη. Γιατί η παράσταση μοιάζει να διστάζει μπροστά στο ίδιο ερώτημα που δυσκόλεψε και τη δημόσια συζήτηση. Ποιος μπορεί να μιλήσει εκ μέρους των ανθρώπων αυτής της πλατείας; Ίσως στις επιφυλάξεις μου να έχει το μερίδιό της και η αναγνωστική μου μνήμη. Όποιος περιμένει να δει στη σκηνή τη σημερινή Ομόνοια με κάτι από τον λοξό φωτισμό που έριχνε πάνω της ο Γιώργος Ιωάννου ή να πλησιάσει τους ανθρώπους της με την τολμηρή οικειότητα του Μένη Κουμανταρέα, μάλλον θα φύγει από το ‘Δίπυλον’ ανικανοποίητος. Αλλά -λογικό ίσως;- να υπερισχύει η ματιά της εποχής μας. Κι άλλωστε η παράσταση έχει την εντιμότητα να στρέφει τη σάτιρά της και σ’ αυτόν τον ίδιο τον τρόπο που συμμετέχουμε πλέον στα κοινά. Γελάμε με την ευκολία με την οποία ο καθένας διαδίδει τη δική του εκδοχή για έναν άγνωστο, ώσπου πιάνουμε κι εμείς τον εαυτό μας να ανυπομονεί για την επόμενη εκδοχή κάποιου άλλου. Η κατανάλωση της ενημέρωσης και η αμηχανία του τι ακριβώς έχει συμβεί. Εδώ είναι που με άγγιξε περισσότερο η «Ομόνοια» -στον αυτοσαρκασμό της. Απλώς θα ήθελα κάπως περισσότερο να τον είχε ολοκληρώσει. Οι συντελεστές της παράστασης Παραγωγή — Εθνικό Θέατρο, Θέατρο Δίπυλον Κείμενο — Ανέστης Αζάς, Μιχάλης Πητίδης, Πρόδρομος Τσινικόρης Σύλληψη και σκηνοθεσία — Ανέστης Αζάς, Πρόδρομος Τσινικόρης Σκηνικά και κοστούμια — Ελένη Στρούλια Μουσική — Panú (Παναγιώτης Μανουηλίδης) Φωτισμοί — Ελίζα Αλεξανδροπούλου Ερμηνεύουν, με αλφαβητική σειρά — Πάρης Αλεξανδρόπουλος, Στέλλα Βογιατζάκη, Τίτος Γρηγορόπουλος, Κατερίνα Κρίστο, Panú (Παναγιώτης Μανουηλίδης), Παναγιώτα Παπακυριακού, Μιχάλης Πητίδης. (1121 λέξεις) Περι Ου 14/11/2026