16.1.21

Ιζαμπέλ Αλιέντε «Μακρύ πέταλο από θάλασσα»

 


Ιζαμπέλ Αλιέντε

«Μακρύ πέταλο από θάλασσα»

Μετάφραση: Βασιλική Κνήτου

Εκδόσεις Ψυχογιός

 

Βιβλιοδρόμιο (16/1/2021)

 

Η Ιζαμπέλ Αλιέντε είναι μια από τις πλέον αναγνωρίσιμες  συγγραφείς σε παγκόσμιο επίπεδο. Καταξιωμένη όχι μόνο στη συνείδηση της κριτικής, αλλά και του κοινού.

Τα βιβλία της τυγχάνουν μεγάλης ανταπόκρισης από αναγνώστες διαφορετικών απαιτήσεων και προδιαγραφών.

Γεννήθηκε  το 1942 στο Περού, αλλά έζησε τα παιδικά της χρόνια στη Χιλή και αργότερα και σε άλλες χώρες, καθώς είτε παρακολουθούσε τις μετακινήσεις της οικογένειάς της λόγω επαγγέλματος των γονιών της, είτε για τις δικές της σπουδές και αργότερα λόγω των συγγραφικών της υποχρεώσεων.

Το πρώτο της μυθιστόρημα  κυκλοφορεί το 1982  και αμέσως γίνεται παγκοσμίως γνωστή. Πρόκειται για το περίφημο «Σπίτι των πνευμάτων» που η συγγραφική του οντότητα το εντάσσει στην κατηγορία των μυθιστορημάτων του μαγικού ρεαλισμού, ενός ιδιαιτέρως αγαπητού στο κοινό είδους αφήγησης που έχει ως πατρίδα του την Νότια Αμερική.

Αυτό το γεγονός, μαζί με το ότι η συγγραφέας υπήρξε ανιψιά του εμβληματικού Προέδρου της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε, φέρνουν μυθιστόρημα και μυθιστοριογράφο στο πρώτο επίπεδο παγκόσμιας αναγνώρισης και από εκεί και πέρα η ίδια η Αλιέντε με συνέπεια καταθέτει έως σήμερα κοντά μια εικοσάδα λογοτεχνικών έργων, ενώ παράλληλα αναπτύσσει και μια έντονη δράση γύρω από θέματα ελευθερίας ιδεών και ισότητας των φύλων.

Πολύ συχνά στα έργα της χρησιμοποιεί τεχνικές του μαγικού ρεαλισμού, όπως επίσης και πολύ συχνά τους προσδίδει μια έντονη καταγραφή πολιτικών και ιστορικών γεγονότων.

Το πλέον πρόσφατο από τα μυθιστορήματά, με τον τίτλο «Largo petalo del mar», κυκλοφόρησε το 2019 και αμέσως μετά ένα χρόνο, βγήκε και στα ελληνικά βιβλιοπωλεία από τις Εκδόσεις Ψυχογιός που είναι ο νέος εκδοτικός οίκος της Αλιέντε στην Ελλάδα, και σε νέα μετάφραση της Βασιλικής Κνήτου.

Ο τίτλος «Μακρύ πέταλο από θάλασσα» παραπέμπει στη γεωγραφική τοπογραφία της Χιλής, της χώρας που στην ουσία φιλοξενεί ένα μεγάλο μέρος από τα εντός του μυθιστορήματος εξιστορούμενα συμβάντα.

Η αφηγούμενη ιστορία ξεκινά το 1936, τότε όπου στη Ισπανία ξεσπά ο Εμφύλιος. Όταν ο Φράνκο επικρατεί, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι παίρνουν τον δρόμο της αυτοεξορίας, περνώντας από τα Πυρηναία, στη Γαλλία. Ανάμεσά τους η νεαρή πιανίστρια Ροσέρ και ο αδερφός του νεκρού αγαπημένου της, ο γιατρός Βίκτορ Νταλμάου. Για να επιβιώσουν, ενώνονται σε έναν γάμο που δε θέλησε κανείς τους.

Μαζί με άλλους πρόσφυγες, επιβιβάζονται στο "Winnipeg", το καράβι που ναύλωσε ο ποιητής Πάμπλο Νερούδα για να τους μεταφέρει στη Χιλή, αυτό το "μακρύ πέταλο από θάλασσα και κρασί και χιόνι", όπως την ονομάζει ο ίδιος. Εκεί θα φτιάξουν μια καινούργια ζωή, εξόριστοι αλλά ελεύθεροι. Ώσπου μια χούντα θα ανατρέψει τον Πρόεδρο της χώρας, Σαλβαδόρ Αλιέντε και μια νέα Οδύσσεια περιμένει τα κεντρικά πρόσωπα.

Μέσα σε αυτόν τον καμβά η Αλιέντε στήνει μια πολυδύναμη ιστορία  όπου από τη μια ο μέσος σημερινός αναγνώστης μαθαίνει με επάρκεια και σωστή τοποθέτηση τα συμβάντα στη μεγάλη αυτή χώρα της Ευρώπης, αλλά και τον τρόπο όπου ζούσαν μέσα στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα οι κάτοικοι των χωρών της Νότιας Αμερικής και το πως τα εκεί αυταρχικά καθεστώτα -εγκαθιδρυμένα  από τις αμερικανικές επεμβάσεις- κυριολεκτικά ισοπέδωσαν ανθρώπινες αξιοπρέπειες και κατέστρεψαν κρατικές οικονομίες.

Αλλά η Αλιέντε ενώ στην ουσία -και για μια ακόμα φορά- έγραψε ένα πολιτικό μυθιστόρημα, παράλληλα σύνθεσε -για μια ακόμα επίσης φορά- ένα μυθιστόρημα χαρακτήρων και περιγραφής συναισθημάτων.

Με μια αφήγηση που στηρίζεται στην γραμμική εξιστόρηση, με ελεγχόμενες ως προς την ποσότητάς τους ιστορικές πληροφορίες, με την ευρηματική συνύπαρξη μυθιστορηματικών και ιστορικών προσώπων, με περιγραφές ολοζώντανες των τόπων μα και των συναισθηματικών αντιδράσεων, ολοκλήρωσε ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα όπου κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, τον βοηθά να συνδυάσει συνθήκες του χτες με δυναμικές του σήμερα, και τελικά να τύχει μιας αναγνωστικής πληρότητας καθώς μένει με τη διαπίστωση πως ο άνθρωπος είναι εν τέλει δημιουργός και της μοίρας του, αλλά και του ήθους του.

Τελικά -η Αλιέντε και πάλι το αποδεικνύει-  το προσιτό σε πολλούς μπορεί διαθέτει την ποιότητα που συνήθως αναμένουμε να τη συναντήσουμε  σε πλέον εξειδικευμένα έργα.

Η Βασιλική Κνήτου, έχοντας μεταφράσει και άλλα έργα της Αλιέντε, διατηρεί και εδώ την ιδιαιτερότητα μιας γραφής που το απλό συνυπάρχει με το βαθύ.

 

 

 

 

 

9.1.21

Edna O’ Brien "Κορίτσι"

 

Edna OBrien

Κορίτσι

Μετάφραση: Χριστίνα Σωτηροπούλου

Εκδόσεις Κλειδάριθμος

 


Μια από τις πιο δυναμικές και χαρακτηριστικές γυναικείες  φωνές της αγγλόφωνης λογοτεχνίας είναι η Ιρλανδή Edna O’ Brien.

Γεννημένη το 1930 σε ένα κλειστό -όπως η ίδια το χαρακτηρίζει- μικρό μέρος της Δυτικής Ιρλανδίας και μεγαλωμένη από γονείς συντηρητικούς -η μητέρα της ιδιαίτερα δεν θέλησε ποτέ να αναγνωρίσει την συγγραφική αξία της κόρης της- θα καταφέρει να ξεφύγει από μια προδιαγεγραμμένη πορεία μικροαστικής εξέλιξης και έχοντας γνωρίσει το έργο  κυρίως του Τζόυς, θα στραφεί και η ίδια προς τη λογοτεχνία.

Το 1960 θα κυκλοφορήσει το πρώτο της μυθιστόρημα The Country Girls που αμέσως θα προκαλέσει μια σειρά έντονων αντιδράσεων για τις τολμηρές περιγραφές σεξουαλικών σκηνών, αλλά και γενικότερα την αμφισβήτηση της γυναικείας παθητικότητας τόσο σε ατομικό, όσο και οικογενειακό, αλλά και κοινωνικό επίπεδο.

Η κριτική αυτή ματιά αυτή θα ολοκληρωθεί  και με τα δύο επόμενα  έργα της, που θα αποτελέσουν, όλα μαζί, την φημισμένη The Country Girls Trilogy.

Η πορεία της OBrien θα συνεχιστεί με το ίδιο πάθος και με τους ίδιους στόχους.

Σήμερα, μετά από μια σειρά μυθιστορημάτων, συλλογές διηγημάτων, ποιημάτων, παιδικών βιβλίων, θεατρικών έργων και δοκιμίων, η OBrien έχει αναγνωριστεί ως μια από τις σημαντικότερες συγγραφείς της εποχής μας.

Σε όλα της σχεδόν τα μυθιστορήματα κεντρικά πρόσωπα είναι  γυναίκες που έρχονται αντιμέτωπες με το φαλλοκρατικό κοινωνικό σύστημα, το οποίο από ένα σημείο και μετά μπορεί και να πάρει την μεταλλαγμένη μορφή μιας πολιτικής βαναυσότητας.

Η OBrien ξέρει να χρησιμοποιεί όλα τα συγγραφικά τεχνάσματα για να παρασύρει το ενδιαφέρον του αναγνώστη της και να ενεργοποιήσει τη συναισθηματική του ταύτιση, και παράλληλα το ίδιο καλά γνωρίζει πως να φωτίζει με μια μαχητική αντικειμενικότητα αληθινές καταστάσεις καταπίεσης της ελευθερίας των γυναικών, έτσι ώστε τα έργα της να μπορούν να θεωρηθούν και ως δραματοποιημένες απεικονίσεις της πραγματικότητας -θα τα χαρακτήριζα ως λογοτεχνικά ντοκιμαντέρ.

Άνθρωπος της δράσης και οπαδός της άμεσης εμπειρίας, φροντίζει να γνωρίσει καλά η ίδια το θέμα που στη συνέχεια θα το μετατρέψει σε λογοτεχνικό κείμενο.

Στο συγκεκριμένο αυτό βιβλίο της, το πλέον πρόσφατο αφού κυκλοφόρησε το 1919, η ίδια, αν και σε προχωρημένη ηλικία, δεν δίστασε να ταξιδέψει μέχρι τη Νιγηρία, να περιοδεύσει στις διάφορες περιοχές της, να γνωρίσει και να συνομιλήσει με πρόσωπα που το καθένα θα είχε να της προσφέρει μια εμπειρία πάνω στο δράμα των γυναικών  που ζούνε με τον φόβο της απαγωγής από τους άντρες της Μπόκο Χαράμ.

Θύμα μιας τέτοιας απαγωγής και η αφηγήτρια του έργου. Η Μαριάμ θα απαχθεί μαζί με συμμαθήτριές της από το σχολείο όπου φοιτούσε, θα μεταφερθεί σε καταυλισμό τρομοκρατών, θα βιαστεί από αυτούς, θα αντιμετωπισθεί ως άτομο δίχως αξιοπρέπεια, θα μείνει έγκυος, θα φέρει στον κόσμο ένα κορίτσι, θα καταφέρει να δραπετεύσει…

Μα όταν κάποια στιγμή και μετά από φοβερές κακουχίες, η ίδια, μαζί με την  κόρη της, θα βρεθεί ανάμεσα στους δικούς της, θα διαπιστώσει με τρόμο πως οι συγγενείς της δεν θα την  αντιμετωπίσουν ως θύμα  βιασμού και εκμετάλλευσης, αλλά ως φορέα του ‘βρόμικου’ αίματος των εχθρών -η κόρη της δεν είναι ένα απλό παιδί, είναι ένα μολυσμένο άτομο.

Τελικά θα υπάρξει μια θετική εξέλιξη, αλλά η όποια τέτοιας μορφής εξέλιξη δεν εξαλείφει το γεγονός πως οι ποικίλες κοινωνικές στρεβλώσεις στην ουσία συνεργάζονται με τις απάνθρωπες πρακτικές.

Η OBrien προσφέρει τη μυθιστορηματική λύση, αλλά δεν μας παραπλανά. Μας έχει ξεκαθαρίσει πως αν η ηρωίδα της βρήκε ένα αποκούμπι, πολλές άλλες γυναίκες δεν έχουν παρόμοια τύχη.

Γι αυτό και τις περισσότερες φορές οι περιγραφές της είναι άγριες, αποκρουστικές. Κι όμως την πραγματικότητα περιγράφουν. Και το κάνουν με μια μοναδική μαεστρία. Όπως για παράδειγμα η σελίδα (ναι, μόνο μια σελίδα όλη κι όλη είναι) όπου περιγράφεται ο λιθοβολισμός μιας μοιχαλίδας. Σελίδα  -μάθημα συγγραφής υψηλοτάτου  επιπέδου.

Κάτι επίσης χαρακτηριστικό είναι πως η OBrien αποφεύγει μέσα σε όλο της το μυθιστόρημα να αναφέρει συγκεκριμένα ποια είναι η χώρα όπου ζει η ηρωίδα της. Κι αυτό βέβαια ηθελημένα. Για να φανεί πως δεν είναι μόνο η Νιγηρία στην οποία συμβαίνουν τέτοιες καταστάσεις, αλλά και άλλες περιοχές του πλανήτη. Και τελικά τον απόηχο μιας τέτοιας μισαλλόδοξης αντίληψης αρχών, ιδεών και θρησκείας δεν μπορεί κανείς να πιστεύει πως τον περιορίζει σ’ ένα και μόνο τόπο. Απλώνεται και φτάνει παντού. Ακόμα και στις δικές μας δυτικές κοινωνίες.

Δεν είναι πολλά τα έργα της OBrien που έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορήσει στην Ελλάδα. Αναρωτιέμαι γιατί -η συγκεκριμένη συγγραφέας είναι από τις πλέον προβεβλημένες παγκοσμίως.

Ίσως αυτή η σκληρή, η ανελέητη κριτική μιας κατάστασης που τελικά όσο κι αν δεν την αποδεχόμαστε ως ομάδα μιας ευρωπαϊκής συγκατοίκησης, τελικά δεν θέλουμε και να αντιμετωπίσουμε την ουσία του γεγονότος πως  κάπου αλλού συμβαίνει…  Κάπου αλλού, σε κάποιους άλλους… Μα αν συμβαίνει έστω και σε τόπο μακρινό, μπορεί τότε και να έχει κρυφτεί κάπου και πιο κοντά μας.

Όπως και να είναι, ας μην ξεχνάμε πως συχνά ο καταγγέλλων δεν είναι και πάντα ιδιαιτέρως συμπαθής, αφού μας κάνει να χάνουμε τον ήρεμο ύπνο μας.

Κορίτσι… Ναι, αλλά ποιο κορίτσι; Μήπως από την μακρινή Υποσαχάρια Αφρική έχει μετακομίσει στη γειτονιά μας;

Η μετάφραση της Χριστίνας Σωτηροπούλου καταφέρνει να αποδώσει όλες εκείνες τις περιγραφές της φύσης, των ανθρώπων και  των γεγονότων με τρόπο που συναρπάζει και τον έλληνα αναγνώστη.

30.12.20

 



Οι λέξεις έχουν πάντα τη μεγαλύτερη δύναμη από οτιδήποτε στον κόσμο.

Της Ελένης Μπετεινάκη

 

Τα Παραμύθια του Σαββάτου είναι μια «στήλη» που αγαπά το παιδικό βιβλίο και για χρόνια πορεύεται μαζί με χιλιάδες αναγνώστες. Ενίοτε γίνεται καθημερινή όταν  έχει να σχολιάσει βιβλία που αξίζουν ακόμα περισσότερο την προσοχή σας!

 

*Το Νησί με τις λέξεις που αγαπάνε του Μάνου Κοντολέων κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη

 

Οι λέξεις έχουν πάντα τη μεγαλύτερη δύναμη από οτιδήποτε στον κόσμο. Μια μόνο αρκεί να φέρει χαρά, λύπη, δάκρυα, χωρισμό, αναγέννηση, αγάπη ακόμα και πόλεμο. Μπορεί ακόμα και να καταρρίψει ένα πολίτευμα.

 

Όμως ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Λεξιπλάστης και γλωσσομάγος ο Μάνος Κοντολέων. Πάντα με ιδιαίτερη γραφή, προσεγμένη, γεμάτη συμβολισμούς, προβληματισμούς και ταξίδια στη χώρα της φαντασίας που επαγρυπνούν συνειδήσεις.

 

Οι λέξεις του, οι σκέψεις και οι ιστορίες του είναι για παιδιά και μεγάλους. Το «Νησί» του είναι ένα βιβλίο που τα λέει όλα με τρόπο αλληγορικό και ιδιαίτερο τονίζοντας πόσο μεγάλη σημασία έχει στη ζωή η αγάπη, ο έρωτας, το όνειρο.

 

Το Νησί που για να το γυρίσει κάποιος χρειαζόταν επτά μέρες  με τα πόδια, πέντε με το κάρο του και τρεις με το άλογο, γερνούσε.  Το Νησί βρισκόταν στη μέση μιας κλειστής θάλασσας. Κι είχε ιστορίες πολλές που τις  θυμόντουσαν μόνο οι γεροντότεροι κι είχαν αρχίσει να χάνονται σιγά σιγά. Κι ο Ηγεμόνας έβλεπε πως όλα είχαν αλλάξει, πως οι άνθρωποι ξεχνούσαν πολλά και πιο πολύ τις λέξεις που είχαν μέσα τους ομορφιά κι αγάπη. Και γερνούσε κι εκείνος και φοβόταν πως όλα θα τελείωναν σιγά σιγά. Με την Αρχόντισσα, τη γυναίκα του δεν αξιώθηκαν να έχουν παιδιά και δεν ήξεραν την τύχη του Νησιού, δεν είχαν ένα διάδοχο … Κι αφού κι οι ίδιοι νιώσανε τις ξεχασμένες λέξεις πόση δύναμη είχαν, όταν αρχίσαν ξανά να τις θυμούνται εκείνες επέστρεφαν. Τότε σκέφτηκαν πως να σωθεί το Νησί κι ο κόσμος τους. Καλέσανε τους ΄άνδρες και τις γυναίκες του Νησιού να γράψουν τις δικές τους ιστορίες με λέξεις που αγαπούν, που γνοιάζονται, που φροντίζουν κι αφού θα διάλεγαν την πιο καλή θα καταλάβαιναν ποιος θα ήταν κατάλληλος να γίνει ο νέος Ηγεμόνας τους τόπου. Κι όλα αυτά θα γίνονταν γνωστά τη νύχτα της πιο λαμπρής Πανσελήνου του Γενάρη!

 

Έξι ιστορίες στάλθηκαν…. Έξι μοναδικά «παραμύθια»!

 

Παραμύθια

 

Η ιστορία στον λευκό φάκελο μιλούσε για ένα μεγάλο Έρωτα!

 

Για τα αγόρια, τα παλληκάρια, τα πεισματάρικα…

 

Για τα κορίτσια τα μεγάλα που κι εκείνα πεισμώνουν πολύ…

 

Για την αγάπη που ψάχνανε κι οι δυο ( το αγόρι και το κορίτσι να την βρουν).

 

Κι είχε «ο έρωτας μάτια σκουροπράσινα…». Στα λουλούδια στολίστηκε, στις μυρωδιές που ταιριάζανε με τις ανάσες των δυο ερωτευμένων, στα παλιά σεντούκια με τα προικιά και στο άρωμα της μέντας και του δυόσμου. Και σαν θέλησε το παλικάρι την ύστατη στιγμή να ζήσει άλλη μια περιπέτεια στον τόπο του και να νιώσει εκείνες τις μυρωδιές των βοτάνων όλα αλλάξανε. Κι έφυγε και έγινε η αγάπη πείσμα και μαράθηκε η ζωή της κοπέλας που διάλεξε να ζήσει στις ρίζες ενός δέντρου που δεν άνθιζε μήτε έβγαζε καρπούς εκτός κι αν το ακουμπούσε κάποτε  η πιο μεγάλη αγάπη. Κι όταν περάσανε τα χρόνια κι ο νέος που ήταν πια γέρος επέστρεψε κρατώντας τα μυρωδικά του τόπου του κι ένιωσε πως είχε χάσει εκείνον τον έρωτα του για πάντα, τότε συνέβη το πιο παράξενο. Σαν ακούμπησε το δέντρο το ξερό, σαν φύτεψε δεξά και ζερβά του τη μέντα και το δυόσμο το δέντρο άνθισε με κατάλευκα νυφιάτικα λουλούδια…

 

Η δεύτερη ιστορία ήταν στον κίτρινο φάκελο… στην Αδελφή αφιερωμένη!

 

Στις κόρες της Ρήγισσας που πέθανε μόλις τις γέννησε…

 

Στην Πορτοκαλένια και Λεμονένια που δυο δέντρα φυτεύτηκαν για χάρη τους. Και μεγαλώνανε οι κόρες και μαζί τους και τα δεντράκια. Η Ποτροκαλένια ήταν λουσμένη με το φως και όλα τα χρώματα κι ειχε φίλο της τον Ήλιο. Και τριγυρνούσε παντού  και καλημέριζε όλον τον κόσμο. Κι όταν το πήρε απόφαση η Λεμονένια να βγει κι αυτή στο φως προτίμησε κι έκανε φίλο της το Φεγγάρι…Εκείνο της έμοιαζε, έτσι πίστευε… Και της αρέσανε τα παράξενα του σκοταδιού, οι ήχοι και οι έννοιες που κρύβονταν. Αφέντρες γίνανε οι δυο αδελφές, η πρώτη των χρωμάτων κι η δεύτερη των ήχων. Κι ήταν και εκείνα τα δίδυμα αγόρια που ‘χαν παράλληλες ζωές με τις δυο αδελφές… Ο ένας κρατούσε  ένα πινέλο και ζωγράφιζε τα χρώματα της νύχτας κι ο άλλος μια κιθάρα κι έπαιζε μουσική με τους ήχους της μέρας. Και σαν συναντήθηκαν κι οι τέσσερις για μια στιγμή πάλι άλλαξε νόημα η ζωή όλων….

 

Η Τρίτη ιστορία στον πράσινο φάκελο ήταν αφιερωμένη στη Μητέρα….

 

Κι είναι η ιστορία της Ροδής και του Ροδάμανη. Αγάπης ιστορία και μαντικά και πόλεμοι κι υποσχέσεις. Και παιδιά που απέκτησαν το χρώμα της Ροδής εκείνο από τα μάγουλα της  τα κορίτσια και δροσιά από τα χείλη του άνδρα τ’ αγόρια. Και έγινε μάννα η Ροδή πολλών παιδιών που είχαν ανάγκη το χάδι. Που είχαν στερηθεί την αγάπη του γονιού και γέμισε ο τόπος της το Νησί με καρπούς σαν ρόδι. Κι ήταν εκεί και πάλι τα δέντρα, τρία τούτη τη φορά ….

 

Η Τέταρτη ιστορία στον γαλάζιο φάκελο ήταν αφιερωμένη στον Πατέρα…

 

Στον Πρώτο κυνηγό, στο πάτερα ενός μικρού αγοριού έλαχε ο κλήρος να βρει και να φέρει στη Γη το καλοκαίρι… Περιπέτεια μεγάλη και τούτη η ιστορία που κρύβει δάκρυα και πόνο μα  και χαρά περισσή. Κατορθώματα, τόλμη, ανδρεία, αγάπη και θάρρος άφοβο…

 

Η ιστορία στον κόκκινο φάκελο ήταν σαν πουλί τριανταφυλλί…

 

Ο Πρώτος Φύλακας δεν ήταν καλός Άνθρωπος. Απαγόρευε τα πάντα από τους άλλους κι έφερνε μόνο μούχλα και μαστίγιο στο Νησί. Ώσπου ήρθε η Μαγίστρα με τα κόκκινα μαλλιά και έχτισε ψηλά το κάστρο της. Κι είχε λουλούδια πoλλά στην αυλή της και τόλμη περισσή.  Γάλα θέλησε να πάρει από τον βοσκό, προνόμιο μόνο του Πρώτου Φύλακα.  Κι ήταν αυτό η αρχή να αλλάξουν όλα κι οι άνθρωποι να μάθουν ν ζητούν το δικό τους …γάλα ή δίκιο! Και να γεμίζει ο κόσμος τους, οι αυλές, η ζώ τους μικρά λουλούδια σαν πουλιά τριανταφυλλί…

 

Παραμύθια

 

Η ιστορία στον Ασημί φάκελο ήταν αφιερωμένη στα παιδιά!

 

Για χίλια δέντρα μιλάει τούτη η ιστορία που τα ‘κανε δώρο στον τελευταίο άρχοντα ένας θεός περαστικός… Επειδή τον φίλεψε ένιωσε ευγνωμοσύνη  και χάρισε την ελιά στον Άρχοντα που ήταν πολύτιμη. Δώρο αγάπης αιώνιας. Κι έπρεπε ο Άρχοντας να προσέχει πως χειριζόταν κι εκείνος την αγάπη για να μην χάσει ούτε ένα από τα δέντρα του. Και σαν πέρασαν τα χρόνια το ξέχασε  κι άρχισε να γίνεται αλαζόνας…Κι όλοι οι απόγονοι του και πέρασαν αιώνες και ξέχασαν οι άρχοντες κι οι άνθρωποι την προφητεία. Χάθηκαν όλα τα δέντρα, ξεράθηκαν, δεν έβγαζαν πια ευλογημένο καρπό, εκτός από ένα. Η πρώτη γυναίκα Ηγεμόνας σαν πήρε την εξουσία στα χέρια της, ένιωσε τι θα πει προσφορά κι αγάπη κι ήταν εκείνη που έδωσε πάλι ζωή στον Ελαιώνα ήταν η Μάνα, η αρχόντισσα η ίδια η Αγάπη….

 

Τρία τα μέρη του βιβλίου: Οι λέξεις, οι ιστορίες και οι Άνθρωποι. Δεμένα και τα τρία σαν να΄ναι ένα.

 

Θα μπορούσε να είναι ένα βιβλίο οδηγός για δημοκρατικό πολίτευμα…

 

Θα μπορούσε να είναι επίσης ένα βιβλίο για την αγάπη προς τον άνθρωπο…

 

Θα μπορούσε να είναι το καταστάλαγμα και η σοφία από την εμπειρία μιας ολόκληρης ζωής…

 

Θα μπορούσε να είναι ένα υπέροχο βιβλίο για όλα όσα ποθούν οι άνθρωποι και που μόνοι τους δεν ξέρουν αν τα καταφέρουν να τα ζήσουν. Όλα όσα ονειρεύονται, μαζί με όλους. Μια ιστορία που συμπληρώνεται κι ολοκληρώνεται από μια άλλη. Όπως η ζωή. Που για να είναι πλήρης χρειάζεται παραπάνω από έναν άνθρωπο. Χρειάζεται το δόσιμο, την αγάπη , το μοίρασμα…

 

Θα μπορούσε να είναι ένα μυθιστόρημα γεμάτο φαντασία, περιπέτειες και λέξεις που φτάνουν και ανυψώνουν την αγάπη στο πιο ψηλό σκαλοπάτι.

 

Θα μπορούσε να είναι ένα βιβλίο γεμάτο ρίζες και δέντρα συμβολισμοί για την  ασφάλεια, την επιμονή, την προσμονή, το πείσμα.

 

Ένα βιβλίο για όλους εκείνους που λατρεύουν την εξουσία. Κι ίσως πολύ προφητικό για την αλαζονεία και την έπαρση.

 

Ένα βιβλίο που θες να το διαβάσεις πολλές φορές γιατί έχει ένα σωρό ξεχωριστά νοήματα κι ομορφιά και λέξεις που γεμίζουν την δική σου ψυχή. Και κατορθώματα και αποφάσεις και ζωή, πολλή ζωή.

 

Ένα βιβλίο ποίημα…

 

Ένα βιβλίο γεμάτο αληθινά παραμύθια.

 

Ένα βιβλίο που σου αφήνει μια γλύκα και μια ώριμη σκέψη για τη δική σου ζωή, την πορεία, τις αποφάσεις που πρέπει να πάρεις. Το πόσο βαθιά πρέπει να κοιτάς τα μάτια του άλλου, να φτάνεις στα μύχια της ψυχής του και να καταλαβαίνεις  τα θέλω, τα μπορώ, τα όσα τον κάνουν ευτυχισμένο…

 

Πριν από το τέλος … να ξέρεις, να αντέχεις, να μπορείς να αφήνεις χώρο για τους άλλους, να ξέρεις πότε πρέπει να πεις : Ως εδώ!

 

Παραμύθια

 

Όλα τα παραπάνω είναι  τούτο το βιβλίο. Πολυδιάστατο, γεμάτο αλήθειες που κρύβονται στις λέξεις του και με βαθιά φιλοσοφικά ερωτήματα που ευτυχώς έχουν απάντηση….

 

Κ. Μάνο Κοντολέων πάντα θαύμαζα την γραφή σας. Για μια ακόμη αφορά αφέθηκα να με παρασύρουν οι λέξεις και να γίνω ένα με κάθε ήρωά σας. Να ζήσω για λίγο κι εγώ στο Νησί να γευτώ όλες τις ιστορίες, τις περιπέτειές , τις αγωνίες των απλών ανθρώπων αλλά και του Ηγεμόνα και πιο πολύ της Αρχόντισσας.

 

Το εξώφυλλο της Κατερίνας Βερούτσου  με γέμισε με χρώμα τριανταφυλλί και γαλάζιο όπως η μεγάλη κλειστή θάλασσα.

 

Να το ψάξετε τούτο το βιβλίο. Για όλα όσα σας έγραψα και για την απόλαυση της ανάγνωσης που τόσο πολύ έχουμε όλοι μας ανάγκη.

 

Εμένα με ταξίδεψε τούτη η γραφή. Σε μονοπάτια της φαντασίας χρωματιστά και άπιαστα κι ονειρεμένα…. Σαν ένα ατέλειωτο ποίημα!

 

Για παιδιά από 10 χρόνων και εφήβους και μεγάλους!

 

https://www.cretalive.gr/politismos/nisi-me-tis-lexeis-poy-agapane-sta-paramythia-tis-tetartis?fbclid=IwAR3O_aKMfb9pweZ4GRfuiGIRfU6vXb7c1l9Hz7c4M7e1VzlTOTZEy_g042Q

29.12.20

Συνέντευξη στη Χαριτίνη Μαλισσόβα Δημοσιεύτηκε 29 Δεκεμβρίου 2020 /diastixo.gr

 



Ο Μάνος Κοντολέων γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά ασχολείται με τη λογοτεχνία από τα παιδικά του χρόνια δημοσιεύοντας κείμενά του στο περιοδικό Διάπλαση των Παίδων. Ασχολείται με όλα τα είδη του πεζού λόγου: μυθιστόρημα, νουβέλα, διήγημα, παραμύθι, θέατρο και δοκίμιο, και έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα πάνω από 70 βιβλία του. Συνεργάζεται με εφημερίδες, περιοδικά και βιβλιοφιλικές ιστοσελίδες δημοσιεύοντας κριτικές, άρθρα και λογοτεχνικά κείμενα. Έχει, ακόμα, μεταφράσει αρκετά βιβλία για παιδιά και νέους. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ και κατά διαστήματα υπήρξε μέλος της επιτροπής κρατικών βραβείων για την παιδική λογοτεχνία. Έχει τιμηθεί δύο φορές με κρατικό βραβείο, υπήρξε υποψήφιος για τα Διεθνή Βραβεία Άντερσεν και Λίντγκρεν. Βιβλία του έχουν κατά καιρούς βραβευτεί από την Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών, από το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ και περιλαμβάνονται σε διάφορες ανθολογίες πεζογραφίας και δοκιμίου. Ένα μυθιστόρημά του έχει μεταφερθεί στην τηλεόραση, ενώ άλλα έργα του έχουν μεταφερθεί στο θέατρο. Μυθιστορήματα και διηγήματά του έχουν μεταφραστεί στη Γαλλία, στη Γερμανία και στην Ταϋλάνδη. Για 20 χρόνια υπήρξε σύμβουλος στις Εκδόσεις Πατάκη για θέματα που είχαν να κάνουν με την ελληνική λογοτεχνία ενηλίκων και την παιδική/εφηβική, ελληνική και ξένη. Στο πλαίσιο αυτών των αρμοδιοτήτων του εισήγαγε και στην Ελλάδα το είδος της λογοτεχνίας για νεαρούς ενήλικες αναγνώστες (cross over). Επίσης, σε συνεργασία με άλλους συγγραφείς έχει ανθολογήσει ελληνικά διηγήματα με θέματα γύρω από τις γιορτές των Χριστουγέννων, του Πάσχα, τη θάλασσα, το βουνό και τα ταξίδια. Το βιβλίο του για εφήβους με τίτλο Το νησί με τις λέξεις που αγαπάνε, η επανέκδοση του μυθιστορήματός του Ερωτική αγωγή, καθώς και τα μελλοντικά σχέδια του συγγραφέα, που έχει συμπληρώσει τέσσερις δεκαετίες στον χώρο, ήταν η αφορμή της συζήτησης που ακολουθεί.

 

Το νησί με τις λέξεις που αγαπάνε, το εφηβικό βιβλίο σας (που απευθύνεται και σε μεγάλους), κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη. Θέλετε να μας δώσετε κάποια στοιχεία;

 

Το σπονδυλωτό αυτό μυθιστόρημα αποτελεί το τρίτο μέρος μιας άτυπης τριλογίας, που στην ουσία με τα δυο πρώτα μέρη της ξεκίνησα τη συγγραφική μου καριέρα και τώρα πια, μετά από 40 χρόνια και αφού πρώτα τα δυο πρώτα εκείνα μέρη τα έγραψα εκ νέου, με το Νησί την ολοκλήρωσα. Πρόκειται για την τριλογία «Οι έφηβοι μέσα στην Πολιτεία» και περιλαμβάνει με τη σειρά συγγραφής τους τα: Ο Φωκίων δεν ήταν ελάφι (Ελευθερία), Οι δίδυμοι ήλιοι της Ποντικούπολης (Ισότητα) και Το νησί με τις λέξεις που αγαπάνε (Δημοκρατία).

 

Τα κεφάλαια του βιβλίου μπορούν να αναγνωστούν και με διαφορετική σειρά, όπως αναγράφεται και στο οπισθόφυλλο. Για ποιον λόγο;

 

Υπάρχει ένας βασικός κορμός αφήγησης. Που κάποια στιγμή μέσα στη ροή του εισέρχονται εκείνες οι ιστορίες, που στην ουσία δίνουν τις λέξεις με τις οποίες αναπνέει ένα δημοκρατικό πολίτευμα. Οπότε λογικό είναι τις λέξεις αυτές ο καθένας μας να τις χρησιμοποιεί με τη δική του σειρά.

 

Συμβολισμοί, αλληγορίες και μυθοπλασία στοχεύουν στο συναίσθημα της αγάπης. Πόσο οι σημερινοί άνθρωποι έχουμε παραμελήσει την αγάπη και πόσο σημαντικό θεωρείτε να δίνει έρεισμα ένας συγγραφέας για να την αναζητήσουμε μέσα μας;

 

Η αγάπη ως τρόπος ζωής και βάση ιδεολογίας είναι νομίζω και το κεντρικό στοιχείο μιας δημοκρατικής συνείδησης τόσο του ατόμου όσο και της κοινωνίας. Γιατί δεν υπάρχει Αγάπη δίχως Ισότητα, δίχως Ελευθερία, δίχως Αλληλοσεβασμό. Όλα αυτά στα καλά λογοτεχνικά έργα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο υπάρχουν. Και μέσα από αυτά φτάνουν και στους αναγνώστες.

 

Η πανδημία και ο εγκλεισμός είναι μια ευκαιρία να αναθεωρήσουμε τις σχέσεις μας και τη στάση μας στη ζωή;

 

Κάθε μεγάλη στιγμή στη ζωή, είτε την ατομική είτε του συνόλου μιας ομάδας, πόσο μάλλον μιας κοινωνίας, είναι ευκαιρία αναθεώρησης και ενδοσκόπησης. Το σοκ που η παγκόσμια κοινωνία μας έχει υποστεί μακάρι να σταθεί η αφορμή για να μια ουσιαστική αναθεώρηση όλων αυτών που –μάλλον λάθος– πιστέψαμε και εφαρμόζουμε. Αλλά τελικά δεν είναι θέμα ευχής, μα ζήτημα απόφασης. Θα την πάρουμε; Θα την απαιτήσουμε; Θα δούμε.

 

Ποια αξία θεωρείτε υπέρτατη;

 

Νομίζω την υγεία (ατομική και συλλογική) και την ελευθερία (ατομική και συλλογική).

 

Έχετε συμπληρώσει σαράντα χρόνια μιας άκρως επιτυχημένης συγγραφικής πορείας. Ποια είναι τα συναισθήματά σας;

 

Συχνά έκανα και κάνω και θα κάνω σύντομες στάσεις ανασκόπησης του παρελθόντος. Χαίρομαι που μπορώ ακόμα να ενδοσκοπούμαι. Και ελπίζω κάτι τέτοιο για πολλά χρόνια να συνεχιστεί. Σε κάθε περίπτωση με τον εαυτό μου συνομιλώ. Δεν τον κρίνω – αυτό είναι δουλειά των άλλων.

 

Διαβάζουμε συχνά κριτικές σας για βιβλία άλλων συγγραφέων. Είναι θετική ή αρνητική η αποτίμησή σας για τον συγγραφικό χώρο;

 

Ο συγγραφικός χώρος είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Έχει καλές στιγμές, έχει και κακές. Υπάρχει όμως. Και αυτό είναι το πλέον σημαντικό.

 

Ποιο βιβλίο διαβάσατε πρόσφατα και σας εντυπωσίασε;

 

Δύσκολα μπορώ να επιλέξω ένα. Αλλά ίσως από τα πλέον πρόσφατα αναγνώσματά μου να στεκόμουνα στο Μια μητέρα του Αλεχάντρο Παλόμας [μτφρ. Αλεξάνδρα Γκολφινοπούλου, Opera 2020]. Μιλά για την αγάπη που λέγαμε και πιο πριν. Την αγάπη μέσα στο βασικό της κύτταρο – την οικογένεια.

 

Πρόσφατα επανεκδόθηκε το μυθιστόρημά σας Ερωτική αγωγή, ένα ενδιαφέρον αλλά και αρκετά τολμηρό και ιδιαίτερο έργο. Πόσο σημαντική είναι η επίδραση του πατρικού προτύπου στη διαμόρφωση της ερωτικής ζωής των αρσενικών παιδιών;

 

Σημαντική, αναντίρρητα. Αλλά πιστεύω πως στα αγόρια, στο θέμα της ερωτικής τους ζωής, μεγαλύτερο ρόλο παίζει το μητρικό πρότυπο.

 


Ετοιμάζετε κάποιο νέο βιβλίο;

 

Ναι. Αν όλα πάνε καλά, μέσα στο 2021 θα κυκλοφορήσουν δυο μυθιστορήματά μου. Στο ένα –τίτλος του Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας– αναζητώ τις σχέσεις που ενώνουν ή χωρίζουν τη μητρότητα με/από την εξάσκηση της εξουσίας. Το άλλο –Η μάσκα του Καπιτάνο– στρέφεται προς ένα νεανικό κοινό και έχει να κάνει με την αναζήτηση της ταυτότητας.

 

Φέτος γιορτάζουμε τις πιο μοναχικές και περίεργες γιορτές. Θέλετε να κλείσουμε με ένα μήνυμα ή μια ευχή σας προς τους αναγνώστες μας;

 

Υγεία για όλους. Νομίζω πως εφέτος η ευχή αυτή έχει αποκτήσει την πλέον ουσιαστική της σημασία.


Συνέντευξη στη Χαριτίνη Μαλισσόβα

Δημοσιεύτηκε 29 Δεκεμβρίου 2020 /diastixo.gr

25.12.20

Γιώργος Βέης «Εκεί» - Εκδόσεις Κέδρος

 

Γιώργος Βέης

«Εκεί»

Μαρτυρίες από το Βιετνάμ, την Ινδονησία, την Ιαπωνία, την Κίνα, το Καμερούν, τη Γερμανία

Εκδόσεις Κέδρος

 


                       Γράφει ο Μάνος Κοντολέων

 

 

 

Διαβάζω το τοπίο από τη φόδρα του. Εκεί που διαφαίνεται η εκτροπή, η παρέκκλιση, η διαφυγή από τον πολιτειακό κανόνα.

Οι πιο πάνω φράσεις υπάρχουν σε κείμενο που έχει να κάνει με το Τόκιο. Αλλά ως ένα βαθμό μπορεί κανείς να τις θεωρήσει πως περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο ο Γιώργος Βέης  είδε όλα εκείνα τα μέρη που κατά καιρούς επισκέφθηκε.

Ο Γιώργος Βέης (1955) εκτός από το ότι είναι ένα από τους αξιολογότερους ποιητές της γενιάς του, είναι και εκείνος ο Έλληνας συγγραφέας που συνεχίζει το είδος της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας.

Ένα είδος λογοτεχνίας που στη γλώσσα μας έχει μια τεράστια παράδοση μιας και ξεκινά από τον Ηρόδοτο και τον Παυσανία και φτάνει μέχρι τον Καζαντζάκη, τον Ουράνη, τον Παναγιωτόπουλο.

Το είδος αυτό της λογοτεχνίας υπήρξε ιδιαίτερα δημοφιλές σε προηγούμενες εποχές, καθώς μέσα από τις καταγραφές των ταξιδιωτικών εντυπώσεων, οι αναγνώστες γνωρίζανε τις χώρες στις οποίες ο κάθε συγγραφέας – περιηγητής είχε επισκεφθεί.

Σήμερα αυτή η γνωριμία μπορεί να γίνει με άλλους τρόπους -με προσωπικά ταξίδια, με τον κινηματογράφο, με την τηλεόραση, πλέον και με τις διάφορες πλατφόρμες οπτικοακουστικού υλικού.

Αλλά η ιδιαιτερότητα της συγγραφικής ματιάς πάντα έχει την αξία της.

Γιατί αυτή είναι που μπορεί να στοχάζεται, να αναζητά πίσω από εικόνες και περιγραφές τοπίων την ουσία κάθε τόπου, την ουσία του ανθρώπου που σε αυτόν ή σε κάποιον άλλο τόπο έζησε και ζει.

Εκεί, δηλαδή, που από ένα Καζαντζάκη, για παράδειγμα,  αναμέναμε να διαβάζει το τοπίο από την υφή του υφάσματός του, τώρα από ένα σύγχρονο συγγραφέα στοχαστή της περιήγησης όπως τον Βέη, ζητάμε την εσωτερική ανάγνωση, την ανάγνωση της φόδρας.

Ο Γιώργος Βέης έζησε ένα πολύ μεγάλο μέρος της ζωής του σε άλλα μέρη και κυρίως σε χώρες της ανατολής. Σε αυτό  βοήθησε -αλλά και ο ίδιος την αξιοποίησε- η επαγγελματική ιδιότητα του διπλωματικού υπαλλήλου (για χρόνια υπήρξε πρέσβης της χώρας μας σε διάφορα κράτη της περιοχής)

Με άλλα λόγια δεν ταξίδεψε απλώς σε μακρινές χώρες, μα έζησε εκεί και μπόρεσε βαθιά να τις γνωρίσει.

Μέσα στα τελευταία είκοσι χρόνια έχει εκδώσει εννέα ταξιδιωτικά βιβλία και για κάποια από αυτά έχει τιμηθεί και με Κρατικά Βραβεία και άλλες διακρίσεις.

Παράλληλα γράφει και εκδίδει και ποιητικές συλλογές και θεωρώ πως αυτά τα δύο είδη έκφρασής του κάλλιστα αξίζει κανείς να τα μελετήσει παράλληλα, καθώς το ένα διαπερνά το άλλο.

Τα κείμενα αυτού του βιβλίου έχουν, στην πλειονότητά τους, δημοσιευθεί σε ποικίλα περιοδικά. Και έτσι αποτελούν ιδιαιτέρως πολύτιμα επιπλέον στολίσματα σε προηγούμενα βιβλία του.

Αλλά ακριβώς γιατί στο σύνολό του το «Εκεί» αποτελείται από κείμενα που και πολλούς τόπους αφορούν και κατά τη διάρκεια διαφορετικών χρόνων έχουν γραφτεί, προσφέρουν στον αναγνώστη της συλλογής την ευκαιρία να κάνει και ο ίδιος το δικό του, προσωπικό ταξίδι.

Οι εμπειρίες του συγγραφέα, η δική του ματιά, το βαθύτερο κοίταγμα σε λεπτομέρειες έρχονται να προσδώσουν στην ανάγνωση μια πολύτιμη ενδοσκόπηση και εν τέλει ένα ιδιότυπο φωτισμό της λεπτομέρειας που όμως με καίριο τρόπο χαρακτηρίζει το όλο.

Η επικαιρότητα ως εξάνθημα, ως τραύμα -εύστοχα μας ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο αξίζει να μετατραπούμε από τουρίστα σε περιηγητή.

Χωρίς προκαθορισμένα στερεότυπα, ελεύθερος από αμφισβητήσεις, παραδοχές, αλλά και με απόλυτη αξιοπρέπεια στην αυτοεπιβολή της κατανόησης του άλλου, ο Βέης κοιτά, συναισθάνεται και καταγράφει.

Σε κάποιο σημείο του βιβλίου, ο ίδιος αναφερόμενος στο τι αποκόμισε από τη γνωριμία του με ένα Ιάπωνα φιλόσοφο καλλιτέχνη, σημειώνει:

είναι ποτισμένος με Ιδέα και Γράμμα.

Νομίζω πως και ο ίδιος με το ίδιο μείγμα έχει ποτιστεί, και με το ίδιο κι εμάς ποτίζει.

 

 


 

22.12.20

Ιστορίες για τα δικά μου Χριστούγεννα

 






Θεσσαλία , 21/12/2020

Ιστορίες για τα δικά μου Χριστούγεννα(εικονογράφηση Φωτεινή Στεφανίδη), Εκδόσεις Πατάκη


Με έντονα βιωματικά στοιχεία από την έμπειρη πένα του Μάνου Κοντολέων βιώνουμε μέσα από μια αναγνωστική εμπειρία τα δικά μας Χριστούγεννα, μικροί και μεγάλοι κι αυτό είναι που κάνει το βιβλίο ξεχωριστό. Οι εικόνες γνώριμες και οι σκηνές, ανθρώπινες, οικείες. Όλα συνθέτουν ένα παραμύθι. Ένα παραμύθι μέσα σε άλλα παραμύθια - με έλατα που τα στολίζουνε πουλιά, με νεράιδες και ξωτικά, με λουλούδια που ανθίζουνε για μια και μόνο Νύχτα... Μια φορά κι έναν καιρό... ή πράγματι μια φορά κι έναν καιρό ήταν ο μικρός Μάνος; Μήπως μια φορά κι έναν καιρό ήμασταν κάποτε όλοι μας; Αλλά... Ποιος μπορεί να τραβήξει τη διαχωριστική γραμμή της πραγματικότητας με τη μυθοπλασία; «Τα έχω εγώ ο ίδιος ζήσει. Όταν ήμουνα εκείνο το μικρό αγόρι. Και τώρα που μεγάλωσα... Ιστορίες από τα δικά μου Χριστούγεννα μοιράζομαι μαζί σας», παραδέχεται με αφοπλιστική ειλικρίνεια ο συγγραφέας, μα διαβάζοντάς το έχουμε κιόλας ταυτιστεί μαζί του. Μέσα στις σελίδες του βιβλίου συναντάμε μια εκδοχή για το πώς για πρώτη φορά ένα έλατο απόκτησε στολίδια, περιθάλπουμε ένα δέντρο πεταμένο στα σκουπίδια, κατανοούμε τη συμμετοχή ανθρώπων, ζώων, ανθρώπου και φύσης σε μια γιορτή με όλες τις αισθήσεις μας ζωντανές, αφού τα «Χριστούγεννα» δεν είναι άψυχη γιορτή, μια ευκαιρία μόνο για ξεκούραση. Εκλύει συναισθήματα, έχει ψυχή, αποπνέει ανθρωπιά. Τέλος, ο λόγος του Μάνου Κοντολέων πλουτίζεται κι αναδεικνύεται από τις όμορφες, λιτές εικόνες της Φωτεινής Στεφανίδη, καθιστώντας το βιβλίο άξιο ανάγνωσης κι ένα πολύτιμο δώρο στους ανθρώπους που αγαπάμε

Διονύσης Λεϊμονής, εκπαιδευτικός-συγγραφέας

20.12.20

8 Προτάσεις από τον Μάνο Κοντολέων

 



Ζοζέ Σαραμάγκου

«Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις»

Μετάφραση: Αθηνά Ψύλλια

Εκδόσεις Καστανιώτη

 Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις που εκδόθηκε το 1984, είναι ένα από τα κορυφαία σημεία της λογοτεχνικής παραγωγής του Σαραμάγκου’  -φράση που εμπεριέχεται  στο σκεπτικό βράβευσης του Ζ. Σ. με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1998.

Κι έτσι είναι -μυθιστόρημα μεγάλης ευρύτητας προβληματισμών και σημαντικής δομικής σύνθεσης.

Ο πρωταγωνιστής του έργου, ο ποιητής και γιατρός Ρικάρνο Ρέις, μετά από πολυετή αυτοεξορία επιστρέφει, το 1936,   στην Λισαβόνα.

Μια πόλη μουντή που ταιριάζει στον ασαφή και θολό τρόπο που ο ίδιος ζει την καθημερινότητά του. Αυτά, μέχρις ότου θα τον επισκεφθεί ο πριν από λίγες μέρες αποθανών Φερνάντο Πεσσόα.

Και ανάμεσα στον μεγάλο Πορτογάλο συγγραφέα και στο ετερώνυμό του ήρωα αυτού του μυθιστορήματος ξεκινά μια σχέση, ανταλλαγές απόψεων και αναζητήσεις συσχετισμών που θα φωτίζουν την μια σημαδιακή για τον αιώνα χρονιά. Ο φασισμός θα κυριαρχήσει στην Ευρώπη, η Ισπανία θα υποδεχτεί ένα μακρόβιο δικτάτορα  και ο Ρικάρντο Ρέις θα στέκεται διστακτικός απέναντι στα γεγονότα.

Ένα ευρηματικό μυθιστόρημα από ένα μεγάλο του 20ου αιώνα.


 


Έλενα Φερράντε

“Η απατηλή ζωή των ενηλίκων”

Μετάφραση: Δήμητρα Δότση

Εκδόσεις Πατάκη

 Για μια ακόμα φορά η Έλενα Φεράντε χρησιμοποιεί την πόλη με την οποία έχει ταυτίσει την πεζογραφική της περσόνα.

Η Νάπολη μ ε τα δυο πρόσωπα -το ένα του πλούτου και της ευμάρειας, το άλλο της φτώχειας και της σκληρής ζωής.

Δυο και τα πρόσωπα της ηρωίδας αυτού του μυθιστορήματος.

Η έφηβη Τζοβάννα παραπαίει από τα ψηλά στα χαμηλά, άλλοτε πέφτοντας με ορμή κι άλλοτε σκαρφαλώνοντας σιγά σιγά, σαστισμένη μπροστά στο γεγονός πως, είτε πάνω είτε κάτω, η Νάπολη μοιάζει μια πόλη δίχως απαντήσεις, δίχως διαφυγή. Ίδια με τον δικό της εαυτό.

Μια αυθεντική καταγραφή εφηβικών ανησυχιών.

 

 


Roberto Vecchioni

‘Ο έμπορος του φωτός’

Μετάφραση: Δημήτρης Παπαδημητρίου

Εκδόσεις Κριτική

 Ένας γιος που πάσχει από μια σπάνια ασθένεια -πρόωρη γήρανση. Κι έτσι ότι οι άλλοι νέοι μπορούνε να χαρούν εκείνος το στερείται.

Ένα το σώμα που ολοένα και πιο πολλά χάνει* ένας νους που ολοένα και περισσότερα κερδίζει.

Μια αμφισβήτηση της παραδοχής μια τυποποιημένης ήττας που θα του την παρουσιάζει ο ίδιος ο πατέρας του, ένας αληθινός λάτρης και γνώστης της ελληνικής φιλοσοφίας.

Μυθιστόρημα στοχαστικό, εν τέλει αισιόδοξο, γραμμένο από τον συγγραφέα του «Βιβλιοπώλη του Σελινούντα» που ιδιαίτερα αγάπησε το ελληνικό κοινό.

 

   


                           

Χαβιέρ Θέρκας

«Ο μονάρχης των σκιών»

Μετάφραση: Γεωργία Ζακοπούλου

Εκδόσεις Πατάκη

 Ένας νέος πολλά υποσχόμενος, ενώ έχει αφήσει το χωριό του -κάπου σε φτωχή και ξεχασμένη περιοχή της Ισπανίας- για να σπουδάσει, τελικά καταλήγει να υπηρετεί τις ένοπλες δυνάμεις του Φράνκο και σε κάποια μάχη να σκοτωθεί. Όλα αυτά εκεί γύρω στα 1938.

Και στη συνέχεια, στις μέρες πια, ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου- ένας από τους πιο ταλαντούχους Ισπανούς συγγραφείς των ημερών μας- αποφασίζει να ερευνήσει την πορεία αυτού του νέου που τον συνδέει μια στενή οικογενειακή σχέση.

Ένα μυθιστόρημα που βλέπει με μια άλλη, περισσότερη εσωτερική και γι αυτό και πιο προσωπικά πικρή, ματιά την άνοδο του φασισμού στην Ισπανία

 

    


                         

 James Baldwin

«Αν η Beale Street μπορούσε να μιλήσει»

Μετάφραση: Άλκιστις Τριμπέρη

Εκδόσεις Πόλις

 Και οι δυο τους νέοι, και οι δυο τους έγχρωμοι. Και ερωτευμένοι. Μα ξαφνικά τη ζωντάνια του έρωτά τους έρχεται να καταστρέψει το φυλετικό μίσος και η στρέβλωση μιας ρατσιστικής  κοινωνίας.

Οι οικογένειες είναι οι μόνες που μπορούν ουσιαστικά να βοηθήσουν. Αλλά κάποια  μέλη τους πολύ συχνά υποκύπτουν στις απαιτήσεις της εξουσίας.

Ένα μυθιστόρημα γραμμένο από ένα απ’ τους σημαντικότερους αμερικάνους συγγραφείς του 20ου αιώνα και που διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά της γραφής του -μαχητικότητα,  τρυφερότητα, έρωτα και κοινωνικό σχολιασμό.

 

     


                          

Τζον Φάντε

«Ρώτα τη σκόνη»

Πρόλογος: Τσαρλς Μπουκόφσκι

Μετάφραση – επίμετρο: Γιάννης Λειβαδάς

Εκδόσεις Μεταίχμιο

 Ο Τσαρλς Μπουκόφσκι δήλωνε πως ο Τζον Φάντε με αυτό το μυθιστόρημά του, επηρέασε όλη την δική του γραφή.

Γραμμένο το έργο στα 1939 απηχεί όλο εκείνο το κλίμα που επικρατούσε στις ΗΠΑ λίγο πριν ξεκινήσει η εμπλοκή τους στον Β’ παγκόσμιο Πόλεμο.

Χώρος των γεγονότων, το Λος Άντζελες. Και ήρωες πλάσματα που αναζητούν να χαράξουν μια προσωπική πορεία έστω και απλής επιβίωσης ανάμεσα στην απόλυτη φτώχεια και στον τεράστιο πλούτο.

Μυθιστόρημα που σημαδεύει μια εποχή κατά την οποία ο ρεαλισμός αρχίζει να κατακτά την αμερικάνικη λογοτεχνία.

 

   


                       

Λίζα Ταντέο

«Τρεις γυναίκες»

Μετάφραση: Κλαίρη Παπαμιχαήλ

Εκδόσεις Κλειδάριθμος

 Η Λίζα Ταντέο είναι δημοσιογράφος.

Θέλησε να γράψει ένα βιβλίο που θα φωτίζει όσο πιο πλατιά γίνεται την γυναικεία επιθυμία.

Επιθυμία συχνά κρυμμένη, συχνά παρεξηγημένη, συχνά παραπλανημένη.

Για οκτώ ολόκληρα χρόνια συνέλεγε το υλικό της. Με τηλεφωνήματα, emails, επιστολές, ταξίδια  και προσωπικές συναντήσεις απέκτησε μια πληρέστατη άποψη για την πολυπλοκότητα της επιθυμίας γενικότερα, έτσι όπως τουλάχιστον αυτή εκφράζεται σε διάφορες γυναίκες  διαφορετικών κοινωνικών στρωμάτων, ηλικιών, μόρφωσης κλπ.

Το βιβλίο δεν είναι προϊόν μυθοπλασίας. Μα είναι γραμμένο με τόσο ελεύθερο πάθος που διαβάζεται ως ένα μυθιστόρημα – τοιχογραφία όχι μιας εποχής, αλλά της θηλυκότητας.

 

           


                           

Κέιτ Ελίζαμπεθ Ράσελ

«Σκοτεινή μου Βανέσα»

Μετάφραση: Φωτεινή Πίπη

Εκδόσεις Ψυχογιός

 Ένας όντως τολμηρό ως προς τον τρόπο ανάπτυξης του θέματός του, μυθιστόρημα.

Μέσα στην κοινωνική αναστάτωση που έχει προκαλέσει το κίνημα #Me Too, η τριανταπεντάχρονη Βανέσα μαθαίνει πως άλλη γυναίκα κατήγγειλε ένα άντρα πως στο παρελθόν την είχε σεξουαλικά  κακοποιήσει. Όμως ο άντρας αυτός ήταν καθηγητής της Βανέσα όταν εκείνη ήταν δεκαπέντε χρονών  και ακόμα υπήρξε η πρώτη ουσιαστική ερωτική της σχέση.

Η ίδια διατηρεί μια θετική ανάμνηση από τις εμπειρίες της με εκείνον τον άντρα.

Είναι δυνατόν αυτό που βιώθηκε ως θετική εμπειρία ,τελικά να ήταν στιγνή εκμετάλλευση;

.

 


Στέφανι Μπάρον

«Λαίδη Τσόρτσιλ – η πολυτάραχη ζωή της»

Μετάφραση: Άννα Παπασταύρου

Εκδόσεις Gema

 Μια πλούσια μυθιστορηματική βιογραφία της αμερικανίδας Τζένι Τζερόμ, μετέπειτα Λαίδης Ράντολφ Τσόρτσιλ -μιας γυναίκας που σημάδεψε τα παρασκήνια των κοινωνικών στάσεων και των πολιτικών εξελίξεων στη Μεγάλη Βρετανία, μιας και υπήρξε η εκρηκτικού ταπεραμέντου μητέρα του σερ Ουίστον Τσόρτσιλ.

Η συγγραφέας του βιβλίου θεωρεί το έργο της ως μυθιστόρημα μιας και -χωρίς να έχει αγνοήσει ιστορικά ντοκουμέντα- περιπλανιέται με μια σχετική ελευθερία ανάμεσα σε ερωτικές σχέσεις, πολιτικές φιλοδοξίες και κοινωνικούς σχολιασμούς των υψηλότερων στρωμάτων της αγγλικής αριστοκρατίας.

Βιβλίο που εντάσσεται στο είδος των έργων όπου μέσα από τους δευτεραγωνιστές της Ιστορίας, μας οδηγούν στα κάπως ιδιωτικά διαμερίσματά της.